Menjelang Merdeka

Pertubuhan politik  pembangkang pertama di Tanah Melayu ini ialah Kesatuan Melayu Muda (KMM), ditubuhkan sebelum Perang Dunia Kedua untuk memperjuangkan kemerdekaan melalui gabungan dengan Indonesia. Aktivis KMM terdiri dari lulusan institusi pengajian tajaan penjajah British seperti Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC) Tanjung Malim, Kolej Pertanian Serdang (kini UPM) dan Sekolah Teknik Malaya di Jalan Gurney (kini UTM). Antara tokoh terkenal ialah Ibrahim Haji Yaakob, Mustapha Hussain, Ishak Haji Muhammad dan Ahmad Boestamam.
Mereka ini sebenarnya adalah penjawat awam dalam kerajaan penjajah tetapi pada masa yang sama bergerak aktif dalam KMM. Mereka disyaki bekerjasama dengan pihak Jepun untuk menjatuhkan penguasaan British dan akhirnya telah ditangkap. Musuh British pada ketika itu ialah negara-negara Paksi (Axis) yang terdiri dari Jerman, Itali dan Jepun.

Hakikatnya ialah KMM bukanlah pro-Jepun tetapi cuba mengambil kesempatan dari keadaan politik dunia masa itu untuk menuntut kemerdekaan, seperti yang dilakukan oleh Sukarno di Indonesia dan Chandra Bose di India. Realiti politik pada masa itu, kedudukan British terlalu kuat untuk dikalahkan secara bersendirian oleh anak watan Tanah Melayu.